CÂY GÁO VÀNG – NGƯỜI BẠN ĐƯỜNG TIN CẬY CỦA BÀ CON NÔNG DÂN

Cây gáo vàng, Gáo vàng, Cây giống lâm nghiệp, Cây xanh Gia Nguyễn, Cây giống

Gáo vàng là Cây Giống được bà con chọn trồng và chăm sóc. Gáo vàng mang lại năng suất cao, chất lượng gỗ tốt, nâng cao cuộc sống của bà con nông dân.

Cây gáo vàng, Gáo vàng, Cây giống lâm nghiệp, Cây xanh Gia Nguyễn, Cây giống
Gáo vàng mang lại năng suất cao, chất lượng gỗ tốt, nâng cao cuộc sống của bà con nông dân.

Gáo vàng có tên tiếng Anh là Yellow cheesewood hoặc Leichhardt tree, thuộc họ Cà-phê – Rubiaceae. Đây là một loài cây gỗ thường xanh, có chiều cao trung bình 7-16 m, nhiều trường hợp cây cũng có thể cao đến 30 m, đường kính thân có thể lên tới 1 m.

Lá rộng, hình bầu dục đến trứng xoan, màu đỏ nâu khi non, xanh sẫm và bóng loáng khi già. Lá kèm lớn hình trứng xoan, úp vào nhau ở đầu cành trông rất đẹp. Cụm hoa hình đầu tròn đường kính khoảng 3-5 cm, mang rất nhiều hoa màu vàng hoặc vàng da cam. Quả thuộc dạng quả phức nạt chứa nhiều hạt nhỏ, mỗi hạt lớn khoảng 1,5 x 2,0 mm.

Đây là loài cây đặc hữu của vùng Đông Nam Á, phân bố tự nhiên ở Việt Nam, Thái Lan, Malaysia, Indonesia và Australia. Vì thế trong tên khoa học có kèm tính ngữ orientalis (ở phương Đông).

Ở Việt Nam , chúng được tìm thấy ở độ cao từ 0 – 500 m trên hầu khắp cả 3 miền. Ở những khu rừng thứ sinh, chúng thường mọc ở những triền núi ẩm, ven khe suối.

Cây gáo vàng, Gáo vàng, Cây giống lâm nghiệp, Cây xanh Gia Nguyễn, Cây giống
Cây gáo vàng.

Cây ra hoa vào mùa xuân, đến mùa hè quả chín rơi rụng phát tán theo dòng nước, tấp vào các bãi bồi ven sông, từ thượng nguồn đến vùng hạ lưu. Đồng thời, tái sinh thành những quần thể lớn nhỏ hoặc thành từng cá thể đơn lẻ sống rải rác hai bên bờ các dòng sông, có khi đến cả vùng nước lợ.

Quả gáo vàng là thức ăn ngon miệng của chim và dơi, nên nhiều trường hợp nó được gieo vãi ngẫu nhiên ở những đỉa điểm xa bờ sông. Do vậy, thỉnh thoảng chúng ta có thể gặp cây gáo vàng trên vỉa hè đường phố, trong vườn nhà, sân vườn công sở, khuôn viên đình chùa. Quả chín vào mùa hè, gặp những cơn mưa rào hoặc những cơn lũ bất thường do ảnh hưởng của bão, cũng là điều kiện cho quả mở rộng địa bàn tái sinh. Sau đó, với điều kiện đất ẩm, nhiệt độ cao, hạt nảy mầm mạnh để tạo ra cây con trên những cư trường bất định.

Gáo vàng là một loài cây xanh đa tác dụng. Nó có cành nhánh mọc chếch ngang khiến tán lá tỏa rộng, khả năng che bóng tốt; hình thái cây, lá, hoa đều bắt mắt, nên được xem là loài cây xanh có giá trị tạo bóng và tôn tạo cảnh quan. Ngoài ra, gáo vàng là loài cho gỗ nhẹ, màu gỗ sáng, dễ gia công, thường được dùng làm đồ gia dụng, xây dựng, làm nguyên liệu giấy

Cây gáo vàng, Gáo vàng, Cây giống lâm nghiệp, Cây xanh Gia Nguyễn, Cây giống
Gáo vàng là một loài cây xanh đa tác dụng.

Nhiều nghiên cứu cũng cho thấy chất naucleaorine và dẫn xuất của nó được chiết xuất từ cây gáo vàng trị được bệnh sốt rét; một số alcaloid ở vỏ cây gáo vàng có khả năng trị được ung thư biểu mô bọng nước tiểu ở người.

Theo tôi, đây là một nguồn gen bản địa quý, cần được bảo tồn và phát triển trong chương trình quy hoạch cây xanh đô thị và trồng rừng kinh tế.

Leave a Reply